“Mỗi ngã rẽ sẽ dẫn mình đến một nơi nào đó, và tất cả đều góp phần tạo nên con người mình của hiện tại.”
Instagram của Mạnh Hiếu không khác gì một chiếc Portfolio thu nhỏ, nơi cậu vẫn miệt mài đăng tải những tác phẩm Artwork của mình từ năm này sang năm khác. Có bận, chúng tôi thấy Hiếu ít cập nhật đi mà chuyển lên Đà Lạt sinh sống. Rồi bẵng một thời gian sau đó, Hiếu lại “comeback” với vai trò 3D Artist, nhưng lần “comeback” này thực sự rất khác, một cảm giác chuyên chú và nhiệt thành hơn, thể hiện rõ ràng trong những tác phẩm Hiếu làm.
Thời còn là học viên ở Arena, cũng hiếm khi nào thấy Hiếu chịu ngồi yên. Cậu làm nhiều thứ, học nhiều nghề vì muốn biết bản thân thực sự hợp với điều gì. Trải qua vài năm lăn lộn, giờ đây khi gặp lại Arena, Hiếu đã là một 3D Artist chuyên nghiệp. Cậu kể cho chúng tôi nghe về hành trình đã qua, về nhiều quyết định làm thay đổi con người cậu, về cách cậu kiên trì làm những việc mà mình cho là đúng, dù trong những ngày tháng mơ hồ nhất, dù không nhìn thấy kết quả hay được báo đáp. Bởi những thứ thật sự có giá trị luôn luôn cần thời gian.
Chào Mạnh Hiếu, đã một thời gian khá dài kể từ lần cuối nhìn thấy bạn ở Arena. Trước khi bắt đầu cuộc trò chuyện này, hãy giới thiệu một chút về bản thân cho mọi người được biết nhé!
Mình là Hà Mạnh Hiếu, hiện tại đang làm việc trong mảng 3D ở TP. Hồ Chí Minh. Công việc chủ yếu của mình là thực hiện kỹ xảo hình ảnh (VFX) cho các sản phẩm MV ca nhạc và TVC quảng cáo, vì vậy mọi người có thể gọi mình là 3D Artist.
Khi tìm hiểu về Hiếu để chuẩn bị nội dung cho cuộc phỏng vấn này, mình nhận ra ở mỗi một nền tảng mạng xã hội mà bạn hiện diện đều thể hiện một khía cạnh riêng trong con người Hiếu. Điều ấy càng khiến mình tò mò hơn về hành trình bạn đã đi, từ lúc bắt đầu cho tới thời điểm hiện tại, những cột mốc đó đã diễn ra như thế nào?
Để mình nhớ lại nhé. Thật ra mọi chuyện bắt đầu khá ngẫu nhiên vào cuối năm lớp 12. Khi ấy, Arena Multimedia có về trường cấp 3 nơi mình học để tổ chức hướng nghiệp, và đó là lần đầu tiên mình biết đến khái niệm Mỹ thuật Đa phương tiện.
Ban đầu gia đình mình không đồng ý vì bố mẹ chỉ muốn mình học kiến trúc ở Hải Phòng cho gần nhà. Nhưng sau một thời gian vận động thì cuối cùng ông bà cũng cho mình lên Hà Nội nhập học Arena. Khoảng thời gian đó rất vui, môi trường cực kỳ năng động, nên dù lịch học chỉ có 3 buổi 1 tuần thôi nhưng gần như ngày nào mình cũng lên trường để làm mấy thứ linh tinh trên máy tính và giao lưu với bạn bè.
Bước ngoặt lớn nhất của mình có lẽ là ở học kỳ Filmmaking. Dưới sự chỉ dạy của thầy Đỗ Quốc Trung, mình như được truyền thêm ngọn lửa đam mê làm phim, mình cũng bắt đầu hứng thú hơn với công việc kể chuyện bằng hình ảnh. Vì vậy, nếu được hỏi đồ án nào khiến mình tâm đắc nhất khi còn học ở Arena thì đó chắc chắn sẽ là đồ án phim ngắn. Một đồ án mà tất cả thành viên trong nhóm đều làm việc ăn ý và đều hài lòng với kết quả cuối cùng.
Tuy nhiên, sau kỳ học đó, mình bắt đầu bị mất tập trung. Mình đi làm thêm nhiều nên chểnh mảng việc học rồi cuối cùng quyết định nghỉ ngang để đi làm hẳn. Mình kinh qua đủ thứ việc: từ nhận chụp hình và thiết kế hình đăng social cho một cửa hàng bán đồ chơi, đến làm video cho một shop máy ảnh. Loanh quanh luẩn quẩn mãi lại cảm thấy bản thân không phù hợp, thế là mình quyết định quay lại với 3D.
Thật ra, lúc chưa nghỉ học hẳn, mình vẫn có cơ hội nghe giảng thêm một vài buổi ở Arena nên có biết sơ qua về các phần mềm 3D. Sau này khi rời đi, mình vẫn nhớ mãi câu nói của anh quản lý học viên ở trường lúc đó: “Kỳ 3D này khó lắm, cố học đi chứ chểnh mảng kiểu này không bao giờ làm được đâu.” Chính điều đó đã khiến mình quyết tâm tự học để chứng minh cho mọi người thấy là mình hoàn toàn có thể làm được mà không vấn đề gì cả. Sau đó, mình Nam tiến và gia nhập vào đội ngũ Sparx* Studio – Nơi mình chính thức bắt đầu vào con đường 3D chuyên nghiệp.
Vậy mọi thứ có diễn ra suôn sẻ không?
Sự thật thì hành trình này cũng không hề bằng phẳng. Tại Sparx*, mình apply vào vị trí Trainee 3D Character, được công ty đào tạo những kỹ năng cần thiết để đáp ứng cho yêu cầu công việc và mất 6 tháng đi từ Trainee lên Junior. Nói vui thì sau 3 năm “bán mình cho tự bản”, tiếng gọi con tim lại thôi thúc mình từ bỏ môi trường công sở để khăn gói lên Đà Lạt… mở quán lẩu nướng!
Đúng vậy, bạn không nghe nhầm đâu, mình đã cùng một vài người bạn mở dịch vụ FnB – phục vụ lẩu nướng. Mình kiêm luôn việc chụp hình và thiết kế hình ảnh cho quán. Nhưng đời không như là mơ, công việc kinh doanh gặp khó khăn và “sập” hoàn toàn. Quãng thời gian một năm ở Đà Lạt, mình lại rơi vào trạng thái mất phương hướng. Trong những ngày chênh vênh nhất, mình đã vô tình nghe được Podcast phỏng vấn Đạo diễn Phương Vũ và AntiantiArt. Mình thấy anh em trong tổ đội này rất thú vị, thấy cách họ làm nghề đầy cảm hứng, dần dà mình bắt đầu nhen nhóm ý định với mảng lãm kỹ xảo cho MV. Vậy là mình quay lại Sài Gòn và đầu quân cho Zorba Production.
Ngày đến Zorba phỏng vấn, hiếu có đặt mục tiêu phải vào được công ty này không?
Có chứ, nhưng mình cũng không quá tự tin lắm. Lúc đó mình có hai phương án: Một bên là Zorba – Creative Production House chuyên sản xuất hình ảnh và nội dung đa phương tiện. Bên còn lại là một công ty Post-Production, họ chuyên sâu và phát triển rất mạnh về kỹ thuật 3D. Tuy nhiên, mình đặt kỳ vọng vào Zorba nhiều hơn vì ở đây đề cao tính sáng tạo và cho phép mình được tự do thể hiện ý tưởng. Mình còn nhớ bài kiểm tra năng lực đầu vào ở Zorba của mình còn dang dở vì hết thời gian, chắc mẩm cũng không có cơ hội, ai ngờ ra tết năm 2024, bên công ty đã liên hệ lại bảo mình đi làm luôn.
Ngót nghét cũng đã hơn 2 năm làm việc tại Zorba, có dự án nào Hiếu đặc biệt tâm đắc không?
Đó là dự án MV “Gold” của ban nhạc Chillies phát hành năm 2025. Team mình được đạo diễn An Đặng và phía các nghệ sĩ cho phép thỏa sức sáng tạo và thử nghiệm ý tưởng. Concept MV mang đậm hơi thở dòng Cyberpunk và Sci-fi (Khoa học viễn tưởng), lấy cảm hứng trực tiếp từ những tượng đài Manga/Anime kinh điển của Nhật Bản như Ghost in the Shell hay Akira. Trùng hợp là nó rất “đúng gu” mình, và vì được làm thứ yêu thích nên mình đã cháy hết mình với nó.
Khó khăn lớn nhất là phải chạy đua với thời gian nhưng vẫn cần đảm bảo chất lượng hình ảnh 3D cho sản phẩm. Đợt đó cận tết, mình đảm nhận đâu đó 10 source mà cũng không có nhiều thì giờ cho mỗi source nên mình cắm trại ở quán net luôn. Bảo không vất vả thì là nói xạo nhưng ở trong cái không khí mà mọi người hăng say cố gắng, động viên và cổ vũ nhau thì đỡ áp lực nhiều lắm. Nó khiến mình có cảm giác công việc này tạo ra giá trị, đáng quý hơn là được mọi người nhìn thấy và tôn trọng những giá trị ấy.
Vậy có sản phẩm nào khiến bạn cảm thấy hối tiếc không?
Không đâu. Với tất cả sản phẩm, mình đều nỗ lực hết sức rồi. Nếu có thì cũng chỉ là việc nó chưa chạm đến kỳ vọng của cá nhân mình thôi. Còn về tâm thế làm nghề thì mình không hối tiếc.
Hiếu có thể mô tả rõ hơn vai trò của mình trong một ekip sản xuất không?
Vị trí của mình nằm ở khâu hậu kỳ. Sau khi mọi người đã hoàn tất công đoạn quay (on-set), mình sẽ tiếp nhận ý tưởng và những “treatment” của đạo diễn, tính toán workflow để làm sao đưa ra một cái hiệu ứng hình ảnh tương tự như vậy bằng phần mềm 3D cho tới khi nào nhận được cái gật đầu hài lòng của đạo diễn và khách hàng thì thôi.
Hiếu có một quy tắc “bất di bất dịch” nào trong quá trình làm nghề không?
Quy tắc “bất di bất dịch” của mình đó là: Không được trễ deadline. Mình luôn cố gắng đảm bảo chất lượng sản phẩm đầu ra tốt nhất có thể, nhưng chưa bao giờ theo đuổi sự hoàn hảo tuyệt đối. Mọi thứ bắt buộc phải đúng hạn nếu không sẽ ảnh hưởng rất lớn tới lịch phát hành của khách hàng và công sức của cả ekip. Cho nên mình sẽ luôn làm hết sức và đảm bảo theo timeline đã cam kết từ đầu.
Ngoài những dự án ở Zorba, được biết Hiếu vẫn đều đặn thực hiện những sản phẩm cá nhân của mình đúng không?
Đúng vậy. Có một thói quen mà mình đã duy trì trong nhiều năm nay đó là sau khi đi làm về sẽ tiếp tục ngồi vào bàn để mày mò một cái gì đó – thuộc về riêng mình – ở nhà. Nó vừa là sở thích, vừa là cách để mình rèn luyện và nuôi dưỡng đam mê. Không chỉ mỗi 3D mà ở bất kỳ vai trò nào cũng thế: thiết kế, quay phim, chụp ảnh, edit video… mình vẫn luôn dành thời gian nghiền ngẫm chúng, bởi đó là lúc mình được tự do sáng tạo nhất, muốn làm gì thì làm mà không bị gò bó bởi bất kỳ yêu cầu nào.
Hiếu từng chia sẻ rằng bạn không có bất kỳ bản phác thảo cụ thể nào ngay từ đầu mà chủ yếu là vừa làm vừa khám phá, vậy thì quá trình đó được diễn ra như thế nào?
Mỗi khi ngồi vào bàn làm việc, mình luôn có mục tiêu phải tạo ra một sản phẩm gì đó, nhưng chính mình cũng không có bất kỳ sự hình dung cụ thể nào về việc sản phẩm đó trông sẽ ra sao sau khi hoàn thiện. Mình cứ để dòng suy nghĩ trôi chảy, và ý tưởng sẽ đến trong quá trình thực hành theo cách tự nhiên nhất. Mình cứ đắp thêm, rồi lại tỉa bớt cho tới khi cảm thấy phù hợp. Các sản phẩm cá nhân của mình đa phần đều được tạo ra như thế.
Việc này có diễn ra đều đặn hằng ngày không?
Việc sáng tạo với mình giống như một hơi thở đều đặn, chỉ là “nhịp thở” hiện tại đã khác xưa. Nếu trước đây mình chọn số lượng – mỗi ngày làm xong một tấm hình, thì bây giờ mình chọn chất lượng – thực hiện những dự án dài hơi kéo dài 1 tuần. Chúng sẽ không đơn thuần chỉ là những sản phẩm thị giác, mà còn mang theo những câu chuyện, những thông điệp được thử nghiệm và thể hiện bằng nhiều hình thức khác nhau. Mình chấp nhận đi chậm lại, cho mỗi dự án trở thành là một bước tiến mới về chất lượng sáng tạo.
Mục tiêu xa hơn của Hiếu cho những dự án cá nhân này là gì?
Mình muốn rèn luyện cho đến khi có đủ khả năng tự sản xuất một bộ phim ngắn. Như có chia sẻ lúc ban đầu, trong thời gian còn học ở Arena, mình từng được truyền rất nhiều cảm hứng về việc làm phim từ thầy Đỗ Quốc Trung. Niềm yêu thích đó chưa bao giờ mất đi, và mình vẫn luôn chờ tới ngày làm ra được một tác phẩm mang dấu ấn của mình với tư cách là đạo diễn.
Giữa kỹ năng (Skill) và phong cách nghệ thuật (Art Style) thì bạn nghĩ nên ưu tiên phát triển cái nào trước?
Mình sẽ song song phát triển cả hai, bởi vì cái nào cũng quan trọng. Nếu kỹ thuật là công cụ để hiện thực hóa ý tưởng thì phong cách sẽ là thứ định vị bản sắc cá nhân. Người bay bổng quá mà kỹ thuật không đủ thì rất khó để truyền tải tinh thần tác phẩm đến với khán giả. Ngược lại nếu chỉ chăm chăm vào kỹ thuật, thì cũng chẳng khác nào một người thợ khéo tay chỉ quen làm theo yêu cầu. Cho nên, muốn giỏi cả hai, không có cách nào khác là phải làm thật nhiều, xem thật nhiều.
Hiếu có định hình phong cách cá nhân cho mình không?
Mình cũng không rõ nữa (cười). Mình nghĩ không nhất thiết phải đi tìm phong cách, cứ miệt mài làm đi, rồi cũng đến một lúc nào đó nó sẽ tự xuất hiện. Khi mình để cái tôi dẫn dắt, những yếu tố hình ảnh mình yêu thích sẽ lặp lại một cách tự nhiên và trở thành “mô-típ” riêng của mình.
Tố chất của một 3D Artist với Hiếu là gì?
Đó là sự kiên trì và bền bỉ. Nghĩa là đừng suy nghĩ quá nhiều về những khó khăn mà cứ âm thầm tiến về phía trước. Hãy để cái tôi của mình được bộc lộ qua các sản phẩm, để thấy mình đặc biệt và có giá trị. Thà thử sức với những gì mình muốn rồi thất bại, còn hơn là không làm gì để rồi phải hối tiếc.
Vậy thì lời khuyên mà Hiếu muốn dành đến cho các bạn trẻ đang muốn theo đuổi lĩnh vực này để họ không bị chênh vênh khi đứng trước thử thách?
Hãy học tập một cách có bài bản. Bởi việc học bài bản cũng giống như một hạt mầm chất lượng, khi được gieo xuống mảnh đất phù hợp và chăm bón đúng cách, nó sẽ lớn nhanh và vững chãi. Đồng thời cũng hãy luôn nhớ rằng, việc học chỉ hiệu quả khi bạn thực sự yêu nó. Khi bạn thích đến mức “không thể sống thiếu”, việc học tự nhiên sẽ trở nên rất dễ dàng thay vì cố gắng nhồi nhét. Nếu ai đang quan tâm đến lĩnh vực 3D thì hãy cho bản thân vài tháng để thử thách xem mình có thực sự phù hợp đi đường dài hay không đã nhé.
Thời gian sắp tới, Hiếu đã có mục tiêu gì chưa?
Tại Zorba, mình vẫn đang cố gắng làm ra thật nhiều sản phẩm cho đến khi đạt được được một kết quả gì đó khiến mình thỏa mãn. Còn với những dự án cá nhân thì mình xin phép giữ bí mật nhé, mình vẫn đang tiến về phía trước với nhiều ý tưởng mới, nhưng chỉ gọi là đi chậm trên hành trình ấy thôi.
Nhìn lại, Hiếu nghĩ giai đoạn nào là bước ngoặt lớn nhất trong hành trình sự nghiệp của mình.
Mình nghĩ mỗi giai đoạn đều là một bước ngoặt. Mình chưa bao giờ định sẵn một con đường phải đi ngay từ đầu mà luôn muốn thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau để xem bản thân thực sự có thể phát triển ở đâu. Đó là lý do mình nhảy việc khá nhiều, từ thiết kế, quay chụp sang Fnb rồi 3D. Mỗi ngã rẽ đều dẫn mình đến một nơi nào đó, và tất cả đều góp phần tạo nên con người mình của hiện tại.
Trước khi kết thúc cuộc trò chuyện này, Hiếu còn điều gì muốn nói không?
Mình chỉ muốn nhắc lại một câu, dành cho mọi người và cũng là dành cho mình, đó là hãy cố gắng làm mọi thứ thật trọn vẹn, để sau này nhìn lại, chúng ta không phải nuối tiếc quá nhiều.
Cảm ơn Hiếu với những chia sẻ đặc biệt tâm huyết. Mong chờ những sản phẩm tiếp theo trên Instagram của bạn và cả một bộ phim thực sự nữa, hãy luôn tiến về phía trước với tinh thần này nhé. Mong rằng lần gặp tiếp theo, Hiếu sẽ lại có nhiều chuyện để kể về hành trình vừa qua của mình.
